Kẹo Cu đơ Vĩnh Vân

Trên khắp nẻo quê của đất nước Việt Nam, với bốn ngàn năm lịch sử, có lẽ không có nơi nào không giữ cho mình những món bánh trái truyền thống dân dã đặc trưng.  Từ Bắc chí Nam, với bánh đậu xanh Hải Dương, bánh cáy Thái Bình, rồi đến mè xửng Huế, bánh Pía Sóc Trăng…. Tất cả hòa quyện tạo nên những mảng màu sắc văn hóa Viêt. Và đặc biệt, chuscng ta không thể không nhắc đến kẹo cu đơ , món quà thấm đượm tình người Hà Tĩnh. Biết bao nhiêu con người xa quê, nhưng rồi “ chứ đi mô rồi cụng nhớ về Hà Tĩnh” vẫn không thể nào quên mùi thơm có vị đậm đà của mật mía, thơm cay cay của gừng tươi, cài giòn tan của lạc và bánh tráng vừng.

Về thăm quê hương của kẹo cu đơ huyện Hương Sơn Hà Tĩnh, nơi mà bát chè xanh miếng kẹo là nơi mở đầu câu chuyện, là thói quen được gìn giữ từ bao đời.  Nói kẹo cu đơ Hương Sơn mứi chính là loại kẹo chính gốc truyền thống, cũng chính là bởi vì nơi đây đã là nơi sản sinh ra loại kẹo truyền thống này.

keo-cu-do-huong-son-vinh-van

Kẹo cu đơ Hương Sơn Hà Tĩnh đã có từ lâu đời

Nguồn gốc của kẹo cu đơ cũng đã có từ lâu lắm rồi.

Ở xã Mỹ Hoà, huyện Hương Sơn, Hà Tĩnh có nghề nấu kẹo lạc từ lâu đời. Thời Pháp thuộc, kẹo lạc đã bày bán ở chợ. Nhiều nhất là ba chợ lớn tại hạ huyện Hương Sơn.

Phía tả ngạn sông Ngàn Phố có chợ Gôi (làng Gôi Mỹ) họp vào ngày lẻ âm lịch. Hữu ngạn có chợ Choi (làng Dương Trai cũ), họp vào ngày chẵn. Chợ Bè (làng Thịch Xá xưa) tọa lạc trên bãi đất rộng, sát bờ sông Ngàn Phố.

Trước năm 1945, nghề nẫu kẹo lạc đã xuất hiện nhưng chưa phát triển mạnh. Đến năm 1945 do nạn đói hoành hành, dân lấy nghề nấu kẹo lạc để duy trì kinh tế gia đình, từ đó nghề kẹo lạc trở nên phát triển.

Trong số những người nấu kẹo ở Hương Sơn, có ông Cu Hai (quê làng Thịnh Xá).Cu Hai là một tiểu thương, làm nghề buôn trầu. Thấy nghề buôn trầu khó nhọc, lời lãi chẳng bao nhiêu, ông ta chuyển sang nghề nấu kẹo lạc.

Không giống các gia đình khác, Cu Hai chọn những nguồn mật thơm, hạt lạc được ông chọn rất kĩ càng. Kẹo ông nấu vừa ăn, không quá mềm cũng không quá cứng.  Cũng chính vì lí do đó mà chất lượng kẹo của Cu Hai đưuọc nhiều người biết đến hơn.

Ngày xưa, kẹo cu đơ Hà Tĩnh đổ bằng lá chuối chứ không có bánh trang như bây giờ. Mỗi lần ăn phải bóc ra rất khó khan cho mật bị dính vào lá chuối. Sau này mới đổi sang bánh tráng. Cũng chính bánh tráng khiến cho kẹo cu đơ Hà Tĩnh trở nên ngon hơn, giòn hơn và dễ dàng lưu chuyển hơn.

đặc sản hà tĩnh

Đặc sản truyền thống Hà Tĩnh

Tại sao có tên kẹo cu đơ?

Những người lính Pháp thời đó rất ưa chuộng loại keo đặc sản Hà Tĩnh này. Để cho dễ nhớ, người ta không gọi là kẹo cu Hai mà là kẹo Cu “ Deux” .Từ Deux trong tiếng Pháp có nghĩa là Hai. Về sau mọi người đã gọi chệch đi từ “Deux” thành “Đơ”, và tên kẹo Cu Đơ đã được bắt nguồn từ đó.

Kẹo cu đơ Hương Sơn cũng kể từ đó trở thành một đặc sản Hà Tĩnh, nó đã trở thành món quá đầy dân dã và ý nghĩa cho những ai ghé qua nơi này. Và có lẽ người dân Hà Tĩnh, không có bất kì một ai quên thơ thân thuộc:

dac-san-ha-tinh

Kẹo cu đơ Hà Tĩnh

“Chè xanh thêm chút gừng cay

Cu đơ Hà Tĩnh làm say lòng người”